De levenscyclus van elke organisatie

levenscyclus organisatie

Onze organisatie groeit. We reorganiseren. Elke organisatie kent verschillende fasen waar het doorheen gaat. Elke fase heeft zo zijn eigen aspecten, kenmerken en problemen. In welke fase zit je organisatie nu?

De Organisatie Levencyclus
Net als mensen en de natuur doorlopen organisaties een levenscyclus. De Amerikaanse managementdenker en -auteur Ichak Adizes heeft dat onderzocht en daarover diverse boeken geschreven. De levenscyclus van een organisatie kent tien fasen, van idee tot de dood van de organisatie.

wpid-a30508b66aff6cbb5a5ca6c406d0d09f-2011-09-9-08-071.gif

De tien fasen zijn:

  • verkering (‘courtship’). Dit is de absolute beginfase waarbij één of meer enthousiaste ondernemers een briljant plan hebben en onderzoeken hoe zij dit realiteit kunnen laten worden. Er wordt veel gepraat en er is nog weinig actie. Deze fase eindigt als het plan de vuilnisbak in verdwijnt of als de ondernemers besluiten om het plan uit te voeren en daarmee begint met het aangaan van risico.
  • peuter (‘infancy’).   De focus van de oprichter verschuift van ideeën naar resultaten. De oprichter werkt 16 uur per dag, zeven dagen in de week en is salesgedreven. Hij doet alles zelf, vooral uit noodzaak.
  • go-go. Dit is de snelle groeifase waarbij alles draait om sales. De oprichter is de held en dat maakt hem kwetsbaar voor arrogantie en overmoedig voor nieuwe kansen. De organisatie draait om mensen en niet om functies. Kundige mensen dragen vele petten.
  • pubertijd (‘adolescence’). Dit is de fase waarin de oprichter probeert verantwoordelijkheden en processen over te dragen. Vaak is dat helemaal niet succesvol. Er zijn veel interne conflicten in deze fase en is er onduidelijkheid bij de mensen. De focus is intern gericht, niet op klanten.
  • bloei (‘prime’). Met een hernieuwde en aangescherpte visie vindt de organisatie een optimale balans tussen flexibiliteit en controle. Er is weer aandacht voor klanten. De behoeften van klanten zijn helder en worden door de organisatie vervuld. Daarnaast is er gretigheid om te groeien en nieuwe kansen te ontdekken.
  • stabiliteit (‘stability’). In deze fase neemt de gretigheid af om te groeien en nieuwe kansen te ontdekken. Er komt meer (interne) controle, vooral gedreven door de financiële mensen. Korte termijn resultaten zijn belangrijker dan innovaties op lange termijn.
  • aristocratie (‘aristocracy’). Doen wat je moet doen (en vooral niet meer) is het nieuwe adagium in deze fase. Maak vooral geen golven! Vormaspecten als een dresscode, mooie kantoren en titels op visitekaartjes spelen een belangrijke rol. Het is belangrijker dat de dingen gedaan worden dan waarom we de dingen doen.
  • verwijt (‘recrimination’). Dit is een duidelijke fase van aftakeling waar het draait om kostenreductie en de focus is op wie de veroorzaker van de problemen is. De schuldvraag is belangrijk.
  • bureaucratie (‘bureaucracy’). Meer en meer tijd wordt besteed om te beschrijven wat er eigenlijk gedaan moet worden. De blik is intern gericht en de organisatie zelf genereert voldoende werk om druk bezig te zijn. Er is geen focus meer op klanten.
  • dood (‘death’). Het einde van de organisatie. Het einde kan er plotsklaps zijn of kan enkele jaren duren. De dood van de organisatie treedt in omdat er een cashflow problem is. Er gaat meer geld uit dan dat er in komt. Einde oefening.

Elke organisatie doorloopt deze fasen. In de praktijk kan een organisatie fasen overslaan (bijvoorbeeld van aristocratie gelijk doodgaan) of terugvallen. Een organisatie in de bloefase kan terugvallen naar bijvoorbeeld go-go als de oprichter overlijdt.

Het is belangrijk om te herkennen in welke fase je organisatie zit, zodat je daar met je managementstijl op in kunt spelen.

Flexibiliteit versus controle
In de bloeifase is er een balans tussen flexibiliteit en controle. In de fasen voor de bloei overheerst flexibiliteit, na bloei is er een steeds duidelijkere focus op controle.

Verschillende fasen, verschillende aspecten
Elke fase vraagt om een verschillende managementstijl. Elke fase heeft zo zijn eigen kenmerken en problemen, die steeds een verschillende aanpak vragen van het management. In de komende weken komen we hier op dit blog uitgebreid op terug.

 

Foto: Flickr

ScaleUp Company